voorjaarsnota, visie 2025

Het is 2025. Zo op het eerste gezicht zien Zutphen en Warnsveld er nog hetzelfde uit. Geen extra hoogbouw of grote windturbines die hun stempel drukken op het beeld. Behalve dan de eco-toren die met zijn fraaie vormgeving met natuurlijke materialen, vleermuizen en een nestelende torenvalk symbool staat voor de duurzame gemeente die we nu zijn. Al een heel aantal jaren is energieneutraal bouwen de norm (Motie – Energieneutraal bouwen samen met D66), de ontelbare zonnepanelen op daken zijn vrijwel onzichtbaar door toepassing van de nieuwste technieken. Juist wel opvallend zijn de educatieve borden op de IJsselkade die verwijzen naar de hydroturbine die een eindje verder in het water ligt. Maar inmiddels zijn er al vele andere innovatieve technologieën die energie uit zon, wind en water opwekken. Veelal zijn dat projecten waar omwonenden aan deelnemen. Nog belangrijker is dat het energieverbruik enorm is afgenomen, net als het afval. Waar we gestart zijn met het sluiten van de kringloop van papier wordt nu bijna al het afval lokaal of regionaal gerecycled. En op basis van een eerder gemaakt plan is het vervoer in de hele gemeente schoon, duurzaam en flexibel geworden. Naast fietsende en wandelende mensen zie je veel elektrische voertuigen. Sterk vervuilende auto’s en knetterende brommers zijn verleden tijd. Openbaar vervoer stopt op vaste plaatsen maar is ook oproepbaar en een uitkomst voor toeristen en mensen die slecht ter been zijn. (Motie – Maak een stadsmobiliteitsplan: schoon, duurzaam, flexibel.)

Eerst was het voornemen alle woningen op Noorderhaven te slopen en slechts een paar industriële panden te behouden. Maar doordat de woningbouw stagneerde ontstond er ruimte om een deel van de oude huizen rondom de Schamperdijk en Elshorststraat te behouden. Een stukje historisch erfgoed waar we nu trots op zijn en wat bovendien steeds verder is uitgegroeid tot een creatieve broedplaats voor met name jongeren waar mensen vanuit de wijde omtrek zich graag laten inspireren. (Motie – Behoud cultureel historisch erfgoed woningen de Mars)

Ook in de binnenstad valt altijd wat te beleven. Leegstand zoals we dat vroeger kenden is vrijwel verdwenen door flexibele bestemmingsvergunningen. Ondernemers vestigen zich hier graag omdat de gemeente snelle vergunningprocedures hanteert, er een contactpersoon is die makkelijk aanspreekbaar is en meedenkt in mogelijkheden. Er is altijd veel bekijks bij de handwerkplaatsen in de stad. Leerlingen, gezellen en meesters laten belangstellenden graag zien hoe zij hun vakmanschap uitoefenen. Zutphen staat dan ook bekend om zijn eigentijdse ambachten, zowel in opleidingen als bedrijven. Met name waar het gaat om arbeidsintensieve productie zijn beschut werk en meedoenplekken gecreëerd. Een tweede belangrijke bron van werkgelegenheid vormt de cleantechsector. De Stedendriehoek staat bekend als dè plek voor innovatie, opdrachten en onderwijs op dit gebied.

En jaren geleden schaarden we cultuur met name onder het kopje preventie en vroegsignalering, maar met de huidige aantallen bezoekers zijn cultuurorganisaties niet meer los te denken van de werkgelegenheid. De inzet om voorzieningen meer toeristisch aantrekkelijk te maken was dan ook een gouden greep. Daarnaast maken de historische binnenstad, het dorpse karakter van Warnsveld en een omgeving van prachtig rivierenlandschap Zutphen geliefd bij toeristen. De musea en archeologie aan het ’s Gravenhof zijn een grote trekker voor zowel inwoners als toeristen. Samen met de Walbugskerk en de Librije en de regelmatig georganiseerde activiteiten op het autovrije plein. Ook bij de Hanzehof zijn er wijzigingen. Uit een traject waarin de verzelfstandiging is onderzocht kwam een ondernemersdrang naar voren die we van tevoren niet hadden kunnen voorspellen. De grandeur van de Buitensociëteit komt mooi uit tijdens de vele – met name klassieke – muziekvoorstellingen die er gehouden worden. Kleinkunst heeft een kleinschaliger karakter gekregen en zorgt voor levendigheid op locaties die gecombineerd kunnen worden met een restaurantbezoek, zoals de refter van het Broederenklooster. (Motie – Een vernieuwde blik op de Hanzehof)

Maar bovenal is deze gemeente een heerlijke plek om te wonen. Door de grote diversiteit aan woningen, onderwijs en activiteiten. Door een plek te creëren waar iedereen meetelt en door de menselijke maat die leidend is. Zorg is afgestemd op persoonlijke behoeftes, op basis van een keukentafelgesprek waar de cliënt een belangrijke stem heeft en altijd een extra paar ogen en oren aanwezig is in de vorm van een naaste of professional via de gemeente. De zorgkosten die eerst tot ongekende hoogte stegen zijn nu betaalbaar door betere samenwerking, laagdrempelige toegang, versterkte sociale netwerken en praktische oplossingen zoals huisartsenbedden (ziekenhuisbedden zonder 24-uurszorg voor mensen die zich thuis nog niet kunnen redden). Doordat eerder is ingezet op mantelzorgers, laaggeletterden, mensen met schulden en specifieke doelgroepen zoals jongeren en allochtonen doen steeds meer mensen actief mee aan de samenleving. Het basisinkomen dat onlangs is ingevoerd draagt daar ook aan bij. De eerder uitgevoerde pilot liet zien dat mensen in beweging komen, zowel door de zekerheid van een inkomen als door beperkende regelgeving te schrappen.

Veel is op wijkniveau georganiseerd. Iedere wijk heeft een eigen buurtcentrum dat het hart van de wijk vormt. Bewonersinitiatieven zijn niet meer weg te denken en de gemeente heeft naast haar vroegere regelgevende en controlerende taken nu ook veel meer een faciliterende rol. Klantvriendelijkheid, een snelle afhandeling en een goede interne beheersomgeving maken sowieso dat inwoners nu heel anders naar de gemeente kijken dan vroeger. Iedereen is veel meer betrokken bij het opstellen van beleid, bij de mensen in zijn/haar buurt en ook bij de leefomgeving. Dat veel groen zoals planten en bomen een gunstige invloed hebben op gezondheid en welbevinden is iedereen bekend. Daarom neemt de aandacht voor natuurspeelplekken, zorgboerderijen, stadslandbouw, gezamenlijke moestuinprojecten en dergelijke nog steeds toe. Eerdere bezuinigingen bij groenonderhoud hebben slimme combinaties met de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt opgeleverd. Mensen worden zich ook steeds meer bewust van gezonde voeding, milieu en dierenwelzijn waardoor de vraag en aanbod van biologische en streekproducten enorm is gegroeid. Door de eerder versnippert geraakte biologische marktkramen weer bij elkaar te zetten heeft biologisch weer een eigen en herkenbaar gezicht gekregen. (Motie – De biologische markt; een herkenbaar gezicht in/van Zutphen).

Dorien Bogerd, 19 juni 2015